Badania psychologiczne kierowców kategorii D – na czym polegają?
Prowadzenie autobusu wymaga czegoś więcej niż znajomości przepisów i sprawnego operowania dużym pojazdem. Kierowca odpowiada za bezpieczeństwo pasażerów, musi przez długi czas utrzymywać uwagę i odpowiednio reagować na nieoczekiwane sytuacje na drodze. Z tego powodu kierowcy zawodowi przechodzą badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, potocznie nazywane psychotestami. Jeśli planujesz pracę jako kierowca autobusu albo zbliża się termin kolejnego badania, nie musisz obawiać się wizyty w pracowni. Psychotesty nie przypominają szkolnego egzaminu. Psycholog sprawdza określone predyspozycje potrzebne podczas wykonywania pracy kierowcy.
Kto musi wykonać badania psychologiczne kierowców kategorii D?
Prawo jazdy kategorii D pozwala prowadzić autobusy, a więc pojazdy przeznaczone do przewozu większej liczby pasażerów. Samo posiadanie prawa jazdy trzeba jednak odróżnić od zawodowego wykonywania przewozu drogowego. Zgodnie z przepisami kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym, których celem jest ustalenie, czy występują przeciwwskazania psychologiczne do pracy na stanowisku kierowcy. Nie jest to wymóg bez przyczyny. Kierowanie autobusem stawia przed człowiekiem swoiste wymagania. Trzeba obserwować drogę i otoczenie pojazdu, zachować czujność podczas wielogodzinnej jazdy, szybko reagować na zagrożenia i jednocześnie radzić sobie z odpowiedzialnością za pasażerów. Badania psychologiczne kierowców kategorii D mają ocenić predyspozycje związane właśnie z bezpiecznym wykonywaniem tej pracy.
Jak wyglądają psychotesty dla kierowców kategorii D?
Badanie odbywa się w uprawnionej pracowni psychologicznej. Przepisy dokładnie określają jego zakres. Obejmuje ono bezpośredni wywiad i obserwację, badania przy użyciu narzędzi diagnostycznych oraz ocenę sprawności intelektualnej i procesów poznawczych, osobowości i sprawności psychomotorycznej. Nie oznacza to jednak, że przez całą wizytę będziesz rozwiązywać skomplikowane zadania. Badanie składa się z różnych części, a każda z nich pozwala psychologowi przyjrzeć się innym zdolnościom istotnym dla kierowcy.
Rozmowa z psychologiem i testy
Jednym z elementów badania jest rozmowa. Psycholog przeprowadza wywiad i obserwuje osobę badaną. Następnie przychodzi czas na odpowiednie testy psychologiczne. Psycholog ocenia między innymi procesy poznawcze oraz cechy związane z funkcjonowaniem w trudnych sytuacjach i dojrzałością społeczną. To istotne w zawodzie, w którym zmęczenie, korki, presja czasu czy zachowanie innych uczestników ruchu mogą wystawiać cierpliwość na próbę. Nie warto szukać w internecie „poprawnych odpowiedzi” do psychotestów. Badanie nie sprawdza wiedzy o ruchu drogowym i nie jest konkursem na najlepszy wynik. Jego zadaniem jest ocena predyspozycji psychologicznych.
Sprawność psychomotoryczna kierowcy
Kolejna część dotyczy sprawności psychomotorycznej. W pracy kierowcy ma ona niebagatelne znaczenie. Na drodze czasami kilka chwil dzieli spokojną jazdę od sytuacji wymagającej natychmiastowej reakcji. Podczas badań wykorzystuje się narzędzia diagnostyczne dobrane zgodnie z metodyką badań psychologicznych. Psycholog analizuje uzyskane wyniki i na tej podstawie, wraz z pozostałymi elementami badania, dokonuje oceny. Nie powinieneś więc traktować pojedynczego zadania jako osobnego egzaminu, który przesądza o wszystkim.
Co właściwie sprawdza psycholog?
Zakres badania nie jest przypadkowy. Obowiązujące rozporządzenie wskazuje trzy główne obszary oceny: sprawność intelektualną i procesy poznawcze, osobowość oraz sprawność psychomotoryczną. W ocenie osobowości psycholog uwzględnia między innymi funkcjonowanie w trudnych sytuacjach i dojrzałość społeczną. Ma to bezpośredni związek ze specyfiką pracy kierowcy autobusu. Wyobraź sobie nagłe hamowanie pojazdu przed Tobą, pieszego zbliżającego się do przejścia i pasażera, który w tej samej chwili odwraca Twoją uwagę. Kierowca musi szybko wychwycić ważne bodźce i odpowiednio zareagować. Dlatego psychotesty dla kierowców kategorii D nie badają tego, czy jesteś „dobrym” albo „złym” kierowcą. Psycholog ustala, czy istnieją psychologiczne przeciwwskazania do wykonywania pracy wymagającej określonych zdolności. Po zakończeniu badania analizuje i interpretuje wyniki, a następnie przekazuje Ci informację o rezultacie.
Jak przygotować się do psychotestów na kategorię D?
Nie potrzebujesz podręcznika ani wielodniowej nauki. Znacznie rozsądniej zadbać o swój stan w dniu wizyty. Przyjdź wypoczęty i daj sobie odpowiednio dużo czasu na spokojne wykonanie badania. Zmęczenie utrudnia skupienie, dlatego noc zarwana przed wizytą nie jest dobrym pomysłem. Podobnie jak przychodzenie na badanie w pośpiechu. Psychotesty mają pokazać Twoje rzeczywiste możliwości, dlatego warto przystąpić do nich w dobrej dyspozycji. Pamiętaj również o dokumencie potwierdzającym tożsamość. Przepisy wymagają, aby psycholog sprawdził tożsamość osoby przed rozpoczęciem badania. Jeżeli otrzymałeś skierowanie na badanie psychologiczne, przepisy przewidują zgłoszenie się na nie w terminie nie dłuższym niż 30 dni od otrzymania skierowania. Nie próbuj natomiast trenować konkretnych testów na pamięć. To zbyteczne. Warto podejść do zadań spokojnie, uważnie słuchać instrukcji psychologa i wykonywać je zgodnie z jego wskazówkami.
Jak często kierowca zawodowy musi wykonywać badania psychologiczne?
W przypadku kierowców wykonujących przewóz drogowy przepisy wskazują konkretne terminy badań. Do ukończenia 60. roku życia badania psychologiczne przeprowadza się co 5 lat. Po ukończeniu 60 lat – co 30 miesięcy. Warto pilnować tych terminów, szczególnie jeśli zawodowo prowadzisz autobus. Regularne badania nie stanowią jedynie formalności potrzebnej do skompletowania dokumentów. Służą ocenie, czy nadal spełniasz wymagania psychologiczne związane z pracą kierowcy. Jeśli szukasz miejsca, w którym wykonasz badania psychologiczne kierowców kategorii D w Rzeszowie, wybierz uprawnioną pracownię psychologiczną zajmującą się psychologią transportu. Dzięki temu przejdziesz badanie zgodnie z obowiązującymi wymaganiami.
Badania psychologiczne kierowców kategorii D
Psychotesty kierowców autobusów służą ocenie predyspozycji potrzebnych do bezpiecznego wykonywania zawodu. Badanie obejmuje rozmowę i obserwację, testy psychologiczne oraz ocenę procesów poznawczych, osobowości i sprawności psychomotorycznej. Nie musisz uczyć się do psychotestów. Przyjdź wypoczęty, zabierz potrzebne dokumenty i spokojnie wykonuj polecenia psychologa. Jeśli pracujesz jako kierowca zawodowy i potrzebujesz badań psychologicznych kategorii D w Rzeszowie, możesz wykonać je w pracowni Psychotechnika Rzeszów.